KURULUŞ AMACI VE TARİHÇE Yazdır e-Posta

  

HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ VE HALK SAĞLIĞI LABORATUVARLARI

 

LABORATUVARLARIN KURULUŞ AMACI:

Halk sağlığının korunması temelinde başta bulaşıcı hastalıklar olmak üzere insan sağlığını etkileyebilecek etmenleri incelemek amacı ile laboratuvar hizmetlerini yürütmek için kurulmuştur.

TARİHÇE:

Bakanlığımız Kurtuluş Savaşı yıllarında T.B.M.M.’nin kuruluşunu takiben Cumhuriyetin ilanından üç yıl önce 20 Mayıs 1920’de 3 numaralı kanun ile Umur-ı Sıhhiye Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti adı ile kurulmuştur.

·  1921’de Frengi ile Mücadele Kanunu,

·  1925’de Sıtma ile Mücadele Kanunu çıkarılmıştır.

·  1925’de I.Milli Tıp Kongresi ana konusu sıtma olarak,

·  1927’de II. Milli Tıp Kongresi ana konusu Trahom olarak belirlenerek toplanmıştır.

1927  -  Seriri Tahhariyat  ve  Tahlilat   yapılan  Masli  Teamüller  Aranılan  Umuma Mahsus  Bakteriyoloji ve Kimya Laboratuvarları Kanunu ( 30.03.1927 gün ve 580 sayılı Resmi Gazete Kanun No:992 )

Cumhuriyet tarihinde Halk sağlığının korunması amacı ile temel laboratuvar hizmetlerinin yürütmek üzere kurulan ilk kuruluş 27.05.1928 yılında 1267 sayılı kanun ile kurulan Türkiye Cumhuriyeti Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi’dir.

Bu müessese ile ilgili 30.12.1940 tarihli 3959 sayılı ve 10.08.1942 tarihli 4288 sayılı kanunlar ile görev ve sorumlulukları güncellenmiş ve Türkiye Cumhuriyeti Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi adını almıştır.

Halk sağlığının korunması amaçlı uygulamaya dönük kapsamlı ilk kanun ise 24.04.1930 yılında   kabul  edilen   ve   halen   yürürlükte   bulunan  1593  sayılı   Umumi   Hıfzıssıhha Kanunu’dur.

Kuruluş yıllarında; Bakteriyoloji,  Kimyevi Tahlilat,  Farmakodinami, İmmünbiyoloji olmak üzere 4 şubeden oluşmuştu. Ayrıca metoroloji istasyonu, özel konferans salonu ve bir de kütüphane bulunmaktaydı.

Hıfzıssıhha  müessesesinin  ortaya  çıkan  yeni  sağlık  sorunlarına  cevap  verebilmesi amacıyla aşağıda belirtilen sıra çerçevesinde görev alanı da genişletilmiştir.

1931 yılında, ağız yoluyla uygulanan BCG Aşısı üretimine başlanılmıştır.

1932 yılında, serum üretiminin ülke ihtiyacını karşılayacak düzeye gelmesi sonucu, dışarıdan serum ithali durdurulmuştur.

1933 yılında, Simple Metodu ile kuduz aşısı üretimi ele alınmıştır.

1934 yılında, İstanbul Aşıhanesi, Enstitü bünyesine nakledilerek çiçek aşısı üretimi ülke ihtiyacını karşılayacak düzeye getirilmiştir.

1935 yılında, Farmakoloji şubesi kurularak yerli ve yabancı ilaçlar ve diğer hayati maddelerin kontrolüne geçilmiştir.

1936 yılında, hıfzıssıhha okulu açılmıştır.

1937 yılında,  kuduz serumu üretilmeye başlanılmıştır.

1942 yılında tifüs aşısı ve akrep serumu üretimine başlanılmıştır.

1947  yılında,  Biyolojik  Kontrol  Laboratuvarı  kurulmuş,  enstitü  bünyesinde  bir  aşı

istasyonu açılmış, bu yıldan itibaren deri içi ( intradermal ) BCG aşısı üretimine geçilmiştir.

1948 yılında, ülkemizde ilk olarak boğmaca  aşısı üretimine başlandı. Aynı yıl içinde, Viroloji ve Virüs Aşıları Şubesi kurularak ilk defa İnfluenza  virüsü, New-Castle virüsü ve tavuk vebası üzerine araştırmalar ele alınmıştır.

1949 - Verem Savaşı Hakkında Kanun  ( 11.04.1949 gün ve 7183 sayılı Resmi Gazete

Kanun No:5368 )

1950 yılında, İnfluenza  Laboratuvarı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından Uluslararası Bölgesel İnfluenza Merkezi olarak tanınmış ve İnfluenza  aşısı üretimine başlanılmıştır.

1951 yılında, ilk kez antibiyotiklerin ve bazı vitaminlerin  kalite  kontrolüne başlanılmıştır.

1951- Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsünde, Tüberküloz Laboratuvarı kurulmuş ve izleyen yıllarda yurdun çeşitli bölgelerinde 21 adet Bölge Tüberküloz Laboratuvarı hizmete

alınmıştır.

Halk   sağlığının  korunması  amacı   ile   1593   sayılı   Umumi  Hıfzıssıhha   Kanununa

dayanılarak  hazırlanan  Gıda   Maddelerinin  ve  Umumi   Sağlığı  İlgilendiren  Eşya   ve Levazımın  Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük  18.10.1952 tarih ve 8236 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

1950’li yıllardan itibaren halk sağlığının korunması amacı ile yürütülecek laboratuvar hizmetlerinin ülke geneline yaygınlaştırılması tartışılmaya başlanmış ve Hıfzıssıhha Enstitüsü

Şubeleri açılması gündeme gelmiş 16 ilde bölgesel düzeyde hizmet vermek üzere şube açılmasına ilişkin prensip kararı alınmıştır.

1954 yılında, İlaç Kontrol Şubesi kurulmuştur.

1956 yılında, tetanoz aşısı daha modern metotlarla üretilmeye başlanılmıştır.

1958 yılında, ilk kez frenginin modern yöntemlerle teşhisi ele alınmıştır.

İlk hıfzıssıhha şubesi 1958 yılında Diyarbakır’da açılmıştır. Diyarbakır Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün ilk  müdürü Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi Viroloji Laboratuvarı kurucusu Dr. Ali MENTEŞOĞLU’dur.

1960 - Sıtmanın  İmhası  Hakkında Kanun  ( 11.01.1960 gün ve 10402 sayılı Resmi

Gazete Kanun No:7402 )

1960 - Adana Sıtma Enstitüsünün kuruluşu

1962 - Adana Hıfzıssıhha Enstitüsünün kuruluşu

Her iki kuruluşu da Dr. Ali MENTEŞOĞLU kurmuş ve Müdürlüklerini yapmıştır.

1962  -  İlk  Gıda   Katkı   Maddeleri  Yönetmeliği   1593  sayılı  Umumi   Hıfzıssıhha Kanununun 188. maddesi  mucibinde  yenecek ve içilecek şeylere katılabilecek boyalarla, muhafaza maddeleri ve antioksidan maddeler hakkında Yönetmelik ( 19.02.1962 gün ve

11039 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.)

1965 yılında, ilk kez kuru çiçek aşısı üretimine ve sistematik serum konsantrasyon ve purifikasyonuna başlanılmıştır.

Ülkemizin doğusunda yer alan İran’da 1965 yılında ve 1966 yılında Irak’ta meydana

çıkan kolera epidemileri  ülkemizde ve doğu illerinde laboratuvar ihtiyacını artırmıştır. Bu

nedenle önce;

1966  yılında  Refik  Saydam  Hıfzıssıhha  Merkez  Müessesesi’nde  kolera  referans

laboratuvarı kurulmuştur.

Koleranın erken ve hızlı teşhisi amacı ile il ve ilçe merkezlerinde 36 adet Enterobakteri teşhis ünitesi kurulmuştur. Bu ünitelerin sayısı ilerleyen yıllarda 125’e kadar çıkmıştır.

Bakanlığımız Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü epidemiyoloji şubesi tarafından Sağlık İşleri Genel Müdürü Bakteriyolog ve İntani Hastalıklar Mütehassısı Dr. Sabri SARIGÜL’ün başkanlığında 17 Kasım  1967 düzenlenen çalışma toplantısı sonucunda bir protokol metni imzalanmıştır.

Bu protokol metninde illerde sağlık  teşkilatı  bünyesinde  birer Halk  Sağlığı Laboratuvarı kurulması lüzumlu ve acil bir yurt ihtiyacı olarak  kabul edilmiştir.

Halk   Sağlığı   Laboratuvarlarında,   başta   gıda   ve   suların   halk   sağlığı   yönünden kontrollerinin ele alınacağı, teşkilat ve personel imkânları müsaade ettiği nisbette halk sağlığı ile ilgili bakteriyolojik, serolojik, parazitolojik, antemolojik ve virolojik mevzularda bakteriyolog bir tabip şefin idaresi altında çalışacağı da metinde belirtilmiştir.

Ayrıca   metinde   Halk   Sağlığı   Laboratuvarlarının  kuruluşu   sırasında   var   olan  27

Tüberküloz Bölge Laboratuvarından fonksiyonlarını aksatmadan yararlanılması ve 16 ilde

mevcut Veteriner Gıda Kontrol Laboratuvarları ile işbirliği yapılması yer almıştır.

Protokol ile belirlenen prensipler çerçevesinde bütçe imkânları nispetinde her ilde peyderpey birer Halk Sağlığı Laboratuvarı kurulmasına ilişkin Makam onayı 6 Aralık 1967 gün ve 3235 sayı ile yürürlüğe girmiştir.

Halk  Sağlığı  Laboratuvarlarının  koordinasyonu  için  Sağlık  İşleri  Genel  Müdürlüğü

bünyesinde kurulan laboratuvarlar şubesi çalışmaya başlamıştır.

İlk planda mevcut imkanları daha müsait gözüken Antalya,  Aydın, Çanakkale, Denizli, Edirne, Eskişehir, Erzincan, Kayseri, Kocaeli, Malatya,  Manisa, Sivas, Trabzon ve Zonguldak illerinde birer Halk Sağlığı Laboratuvarı kurulması, bu laboratuvarlara Bakteriyolog,   Gıda   Kontrol  Mütehassısı,   Parazitolog   temin   edilinceye   kadar   Devlet Hastaneleri Bakteriyolog tabiplerinin sorumluluğunda hastanelerde ayrılacak mahallerde olmadığı takdirde Sağlık Müdürlüğü binalarında veya kira ile tutulacak başka binalarda faaliyete geçirilmesi istenen Makam onayı 18 Nisan 1968 gün ve 1103 sayı ile onanmıştır. Daha sonra bu 14 ile ilaveten Burdur ve Bingöl illerinde de Halk Sağlığı Laboratuvarları açılarak 1 Ocak 1969 tarihine kadar 16 ilimizde laboratuvarların kuruluşu tamamlanmıştır.

Yeni oluşturulan laboratuvarla ilgili 1968 yılı sonunda Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü

tarafından aşağıdaki talimat hazırlanmıştır.

HALK SAĞLIĞI LABORATUVARLARI TALİMATI KURULUŞ:

1-Devlet  planlamasında  evvelce ele  alınmış  bulunan  ve  Ankara’daki  Refik  Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü ( Referans Müessesesi olarak  ) ve bu enstitüye bağlı  Bölge Hıfzıssıhha Enstitüleri olarak yurdun muhtelif şehirlerinde kurulması kararlaştırılanlardan halen faaliyette olanlar Ankara, Adana ve Diyarbakır Hıfzıssıhha Enstitüleridir.

İnşaat bitmiş olup kuruluş halinde bulunanlar Erzurum ve İzmir Hıfzıssıhha Enstitüleridir. Milli plana  göre  1972 yılına kadar  kurulacak  diğer  Bölge Hıfzıssıhha Enstitüleri  ise

Afyon, Antalya, Balıkesir, İstanbul, Sakarya, Samsun, Trabzon, Konya, Sivas, Elazığ ve Van

Hıfzıssıhha Enstitüleridir.

2-Yukarıda yerleri açıklanan 16 Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsünden ayrı olarak bu Enstitü ve  Laboratuvarları   bulunmayan  ve  uzman  personel  ve  diğer  imkanları  elverişli  olan illerimizde halk sağlığını korumada hizmet görmek üzere Sağlık Teşkilatı bünyesinde birer ( HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI ) kurulması lüzumu ve acil bir yurt ihtiyacı olarak kabul edilmiş, Sağlık ve Sosyal Yardım  Bakanlığının konu ile ilgili Daire Genel Müdürü ve Şube Müdürleri  ile uzmanları  Refik  Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü ilgili şube müdür ve uzmanlarından müteşekkil bir heyetin 17 Kasım 1967 tarihli protokol esasları gereğince yine Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının 6 Aralık 1967 tarih 3235 onayı ile kesin karara bağlanmıştır.

3-Bakanlık makamının 18 Nisan 1968 tarih  ve 1103 sayılı onayı ile 1968 yılında ön planda  daha  müsait görülen 16 ilde ( Antalya, Aydın, Bingöl, Burdur, Çanakkale, Denizli, Erzincan, Edirne, Eskişehir, Kayseri, Kocaeli, Malatya, Manisa, Sivas, Trabzon, Zonguldak ) Halk Sağlığı Laboratuvarlarının  kurulmasına başlanmıştır.

4-1969 yılında ise uygun görülen diğer 18 ilde ( Bursa, İstanbul, Ankara-Etimesgut Giresun, Konya, Kütahya, Muğla, Uşak, Maraş, Samsun, Sakarya, Ordu, Çorum,  Rize, Kars, Elazığ, Gaziantep, Hatay ) Halk Sağlığı Laboratuvarları  kurulmak üzere Bakanlık Makamının onayı alınacaktır.

5-Halk Sağlığı Laboratuvarları  idari ve teknik yönden Bakanlık Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı olup, teknik murakabe ve eğitim bakımından Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsünün kontrolü altında  ve Bölge Hıfzıssıhha Enstitüleri ile işbirliği halinde bulunacaktır.

İllerde Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüğü bünyesinde bakteriyolog tabibin yönetiminde olacaktır.

1965 ve 1966 yıllarında  doğumuzdaki komşu ülkelerde zuhur ederek yurdumuzu tehdit eden kolera salgınından korunma zarureti ile kurulmuş olan Enterobakteri Teşhis Üniteleri, Bakteriyologu bulunan Halk Sağlığı Laboratuvarlarının  teknik murakabesinde olmak üzere faaliyet gösterecekler ve …gün ve …sayılı tamimde gösterilen laboratuvarlara bağlı olarak kademeli teknik çalışmayı yapacaklardır.

Halk Sağlığı Laboratuvarı nüvesini teşkil etmek üzere bazı illere kaydırılan Enterobakteri

üniteleri,  Halk Sağlığı  Laboratuvarı  olarak  tamamlanıncaya  kadar,  bağlı  oldukları  Halk

Sağlığı Laboratuvarının şubesi olarak hizmet göreceklerdir.

Halk Sağlığı Laboratuvarı olmayan illerin analiz materyalleri en yakın Halk Sağlığı Laboratuvarına gönderilecektir.

6-Halk Sağlığı  Laboratuvarlarının   cihaz,  malzeme ve sair  teknik ihtiyaçları  ile idari masrafları  Bakanlık bütçesinin çevre sağlığı ve bulaşıcı hastalıklarla  savaş ödenekleri ile temin edilir.

7-Bir kısım illerimizde kurulmasına başlanmış ve önümüzdeki yıllarda  diğer illerde kurulacak  olan  bu laboratuvarların  faaliyetlerinin semereli ve memleket ihtiyacını karşılayacak duruma gelebilmesi için daha müsait bir yer (standart bina), teknik ve yardımcı personel için lüzumlu kadro, gerekli teknik cihaz ve malzemenin tamamlanması ve personelin eğitim için yapılacak kurslar önümüzdeki mali yıllarda bütçe imkanları arttırılmak şartı ile sağlanacaktır.

Başlangıçta   birer   nüve  halinde   kurulmakta  olan   Halk  Sağlığı  Laboratuvarlarının personel, yer ve malzeme imkanlarının gelişmesi nispetinde bunların  uygulama alanındaki etkilerinin gelişeceği aşikardır.

Halen  birer  bakteriyolog  hekimle hizmete giren  bu  kuruluşların  mevcut mütehassısı, ihtisası alanındaki aşağıda sayılan çalışmaları yapacaktır.

I-Epidemiyolojik Çalışmalar:

a)Okul  öncesi   ve  okul  çağındaki   çocuklarda   difteri   ve  streptokok  enfeksiyonları

bakımından kültür yoluyla gerekli bakteriyolojik araştırma ve incelemeler yapılacaktır.

b)İçme ve kullanma sularının her birisinden en az üç ayda bir defa olmak üzere alın

c)Laboratuvara  gönderilecek veya laboratuvarca  lüzum gösterilerek celbedilecek dışkı numunelerinde bulaşıcı hastalıklar savaşı yönünden gerekli bakteriyolojik tetkikler yapılacaktır.

Bölgede ishal vaka’ları zuhurunda mümkün olduğu kadar çok sayıda dışkı numunesinin

Enterobakteri enfeksiyonları yönünden incelenmesi şarttır.

d)Frengi ve diğer bulaşıcı hastalıklar  teşhisinde gerekli Kolmer, Kahn, VDRL ve Grup

Aglutinasyonlar gibi serolojik muayenelerin yapılması esastır.

e)Bölgede mevcut veya zuhuru muhtemel bulaşıcı hastalıklar savaşı bakımından yapılması gereken gıda ile ilgili bakteriyolojik analizler ( bu sahada  meşrubat ve umumun istihlakine arz edilen süt ve süt mamülleri, keza çiğ olarak  yenilen yaş pasta,  kremalar,  kremşanti ve emsali) yapılacaktır.

Sucuk, pastırma sosis salam ile benzeri yiyecekler, et, balık, ahşa konserveleri ve sebze konserveleri kontrollerine diğer kontroller yanında öncelik verilecektir.

f)Gıda   endüstrisinde   imalat   ve   satış   işleriyle   ilgili   şahısların   sistematik  portör muayeneleri yapılacaktır.

g)Gıda zehirlenmelerinde zehirlenmenin menşeini ve etkenini tespit için mutlaka bakteriyolojik araştırmalar yapılacaktır.

h)Bulaşıcı hastalık teşhisi ile ilgili laboratuvar  çalışmalarında  kültür yapılmadan yalnız serolojik teşhislerle kesin kanata gidilmesi kabule şayan değildir.

Yukarıdan beri sıralanan  bu önemli analizlerin yapılması Epidemiyoloji ve çevre sağlığı

çalışmalarında Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüğünün görevlerine ışık tutacaktır.

II-Parazitolojik Çalışmalar:

Bir parazitolog temin edilinceye kadar mevcut Bakteriyolog laboratuvara  gönderilen dışkı ve kan numunelerinde rutin parazitolojik inceleme araştırmaları yapmakla da görevlidir. Bu arada  okullarda öğrencilerden usule göre alınacak dışkı numunelerinin makroskopik ve mikroskopik muayene ve analizleri yapılacaktır.

III-Kimyager ve kimya mühendisleri, gıda mütehassısları, parazitolog, toksikolog ve patolog gibi diğer ihtisas mensupları temin edilip hizmete katıldıklarında yukarıda bakteriyologlar  için tespit edilmiş Halk Sağlığı Hizmetleri açısından  kendi ihtisas alanlarındaki gerekli laboratuvar çalışmalarını yapacaklardır.

Yukarıda   belirtilen   çalışma   tarzına   paralel   olarak   her   ihtisas   sahibi   dahilindeki

çalışmalarını yapacaktır.

IV-Sorumluluk:

a)Uzmanların yanında, onların yardımcıları olarak görev alacak laboratuvar  teknoloğu veya yüksek laboratuvar  teknisyen ve teknisyen yardımcıları,  mütehassısların  nezaret  ve sorumluluğu altında vazife görürler ve çalıştıkları bölümün cihaz, malzeme ve materyalini iyi bir şekilde kullanma, bakım ve muhafazasından sorumludurlar.

b)Bu konuda yetiştirilen elemanlar gaye dışında çalıştırılamaz.

V-Halk  sağlığı  laboratuvarlarında  Bakanlıkça  tespit  edilen  formlara  uygun kayıtlar tutulur ve raporlar  tanzim edilir.

Yapılan her tahlil neticesi tespit edilen raporlar  Halk Sağlığı Laboratuvar şefi tarafından ilgili şube mütehassısının imzasına dayanılarak imzalanır. Rapor muhtevasından ilgili mütehassıs sorumludur.

VI-Bu laboratuvarlara herhangi bir özel müracaat vaki olduğunda; Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsünün tarifesi üzerinden Maliyeye yatırılacak ücretin, makbuzu ibraz edilmek kaydıyla, laboratuvar kendi imkanları dahilindeki tahlilleri yapar ve muayene sonucu düzenleyeceği imzalı raporu müracaat sahibine verir.

VII-İlişik forma göre laboratuvar  çalışmalarına  ait bir (form) cetvel tertiplenip İl Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüğü tarafından  her ayın ilk 10 günü içinde Bakanlıkta bulundurulacak şekilde postalanır.

VIII-Bu laboratuvarlarda yapılacak analizlere ait çalışma rapor formları Bakanlıkça bastırılarak laboratuvarlara dağıtılır.

LABORATUVARIMIZIN KURULUŞU

Laboratuvarımız 3 Şubat  1969 gün ve 270 sayılı onay ile Ankara (Etimesgut)  Halk Sağlığı Laboratuvarı adı ile 17. Halk Sağlığı Laboratuvarı olarak kurulmuştur. Laboratuvarımızın ilk yöneticisi Dr. Oğuz Tekin DİRİNCİ’dir.

Daha sonra 12 Mart 1969 gün ve 559 sayılı onay ile Bursa, İstanbul, Sakarya, Samsun, Maraş,  Giresun, Çorum, Kırşehir, Konya,  Kütahya, Muğla,  Uşak,  Elazığ,  Gaziantep, Hatay illerinde 1969 yılında birer Halk Sağlığı Laboratuvarı kurulması kararlaştırılmıştır.

Halk  Sağlığı  Laboratuvarları ile ilgili ilk  yasal  düzenleme;  5 Aralık 1969 yılında

Halk Sağlığı Laboratuvarları Yönetme Emri adı başlığıyla yayınlanmıştır.

HALK SAĞLIĞI LABORATUVARLARI YÖNETME EMRİ

Madde 1-Halk Sağlığı Laboratuvarları  sağlık teşkilatımız içinde Sağlık ve Sosyal Yardım

Müdürlükleri bünyesinde birer kuruluştur.

ÖRGÜT:

Madde 2-Halk Sağlığı  Laboratuvarları   idari  ve teknik yönden Bakanlık Sağlık İşleri Genel Müdürlüğünce murakabe edilir. Teknik çalışma ve eğitim bakımından Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü görevlendirilmiş olup bölge Hıfzıssıhha Enstitüleri ile işbirliği halinde olacaklardır.

Halk Sağlığı Laboratuvar çalışmaları, idari yönden Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürü yönetiminde olup malzeme ihtiyaçlarının  da  temininden sorumludur. Teknik bakımdan ise Bakteriyolog Tabibin yönetiminde olacaktır.

Laboratuvarda   mütehassıs  eleman  olarak  yalnız Bakteriyolog Tabip  mevcutsa,  izinli olduğu zaman veya tayinen ayrıldığı takdirde yerine atanacak  bakteriyolog tabip göreve katılıncaya kadar teknisyenler tarafından alınacak muayene materyali usule uygun olarak bakteriyologu bulunan en yakın Halk Sağlığı Laboratuvarına  gönderilir. Şayet diğer mütehassıslar mevcutsa, kendi ihtisasları ile ilgili görevlerine devam ederler.

1965 ve 1966 yıllarında  doğumuzdaki komşu ülkelerde zuhur ederek yurdumuzu tehdit eden kolera salgınından korunma zarureti ile kurulmuş olan Enterobakteri teşhis üniteleri , bakteriyologu bulunan Halk Sağlığı Laboratuvarlarının  teknik murakabesinde olmak üzere faaliyet gösterecekler ve 26.12.1968 tarih ve 9048 sayılı Bakanlık emrinde belirtilen laboratuvarlara bağlı olarak kademeli teknik çalışmayı yapacaklardır.

Halk Sağlığı Laboratuvarı nüvesini teşkil etmek üzere Bakanlığın yine 26.12.1968 tarih ve

9048  sayılı  emrinde  belirtilen   illere   kaydırılan   Enterobakteri   üniteleri,   Halk  Sağlığı

Laboratuvarı olarak tamamlayıncaya kadar bağlı oldukları Halk Sağlığı Laboratuvarlarının

şubesi olarak hizmet göreceklerdir.

Madde 3-Halk Sağlığı Laboratuvarlarının  cihaz, malzeme vesair  teknik ihtiyaçları  ile idari   masrafları   Bakanlık  bütçesinin   Çevre   Sağlığı   ve  Bulaşıcı   Hastalıklarla   savaş

ödenekleriyle karşılanır.

Madde  4-Başlangıçta  birer  nüve  halinde  kurulmakta  olan  Halk  Sağlığı Laboratuvarlarının  personel, yer ve malzeme imkanlarının gelişmesi nisbetinde bunların uygulama alanındaki etkilerinin de gelişeceği aşikardır.

HALK SAĞLIĞI LABORATUVARINDA YAPILACAK İŞLER

Madde 5-Halen birer bakteriyolog hekimle hizmete girmiş olan bu kuruluşların mevcut mütehassısı, ihtisası alanındaki aşağıda sayılan çalışmaları yapacaktır.

I-Epidemiyolojik Çalışmalar:

a)Okul öncesi ve okul çağındaki çocuklarda streptokok, difteri ve boğmaca enfeksiyonları

bakımından kültür yolu ile gerekli bakteriyolojik araştırma ve incelemeler yapılacaktır.

b)İçme ve kullanma sularının her birinden en az üç ayda bir defa olmak üzere alınacak numunelerden senede en az dört defa bakteriyolojik analiz yapılacaktır.

Büyük şehirlerde belediyelerin özel imkânlarının yetersiz olduğu hallerde su tahlillerinin daha kısa fasılalarla sık sık yapılması için gereken tedbirler alınmalıdır.

c)Bölgede mevcut veya zuhuru muhtemel bulaşıcı hastalıklar savaşı bakımından yapılması gereken gıda ile ilgili bakteriyolojik analizler (bu saha da umumun istihlakine arz edilen süt ve süt mamulleri, çiğ olarak  yenilen yaş pasta,  kremalar,  krem şanti ve emsali ile çeşitli meşrubat ) yapılacaktır.

Sucuk, pastırma, sosis, salam ve benzeri yiyecekler, et, balık, ahşa konserveleri ve sebze konserveleri  ve  zehirlenme  şüphesiyle  gönderilecek  olan   besin  maddeleri   kontrol  ve tahlillerine diğer kontrol ve tahliller yanında öncelik verilecektir.

d)Laboratuvara  gönderilecek veya laboratuvarca  lüzum gösterilerek celbedilecek dışkı numunelerinde bulaşıcı hastalıklar savaşı yönünden gerekli bakteriyolojik analizler yapılacaktır.

Bölgede ishal vakaları  zuhurunda mümkün olduğu kadar çok sayıda dışkı numunesinin

Enterobakteri enfeksiyonları yönünden incelenmesi şarttır.

e)Gıda endüstrisinde imalat ve satış işleriyle ilgili personelin ( çeşitli konservelerin hazırlanmasında çalışan şahıslar ve satıcılar,  aşçılar ve yardımcıları, garsonlar,  sütçü, dondurmacı,  pastacı,  bakkal  ve  yardımcıları,  manavlar,  fırıncı  ve  hamurkârlar,   çeşitli meşrubat ve içme suyu satıcıları vs.) sistematik portör muayeneleri yapılacaktır.

f)Gıda zehirlenmelerinde, zehirlenmenin menşeini ve etkenini tespit için dışkı, kusmuk ve artık besin maddelerinden yapılacak kültürlerle mutlaka bakteriyolojik araştırmalar yapılacaktır.

g)Frengi ve diğer bulaşıcı hastalıklar  teşhisinde gerekli Kolmer, Kahn, VDRL ve Grup

Aglütinasyonlar gibi serolojik muayenelerin yapılması esastır.

h)Bulaşıcı  hastalık  teşhisiyle ilgili  laboratuvar  çalışmalarında  gerekli  kültürler yapılmadan yalnız serolojik tetkiklerle kesin teşhise gidilmesi kabule şayan değildir.

II-Parazitolojik Çalışmalar:

Bir parazitolog temin edilinceye kadar mevcut bakteriyolog, laboratuvara  gönderilecek dışkı ve kan numunelerinde rutin parazitolojik araştırmalar yapmakla da görevlidir. Bu arada okullarda  öğrencilerden  usule göre alınacak  dışkı numunelerinin makroskopik muayene ve analizleri yapılacaktır.

Yukarıdan     beri    sıralanan    bu    önemli    analizleri,      epidemiyoloji   ve   çevre    sağlığı

çalışmalarında Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüğü’nün görevlerine ışık tutacaktır.

III-Kimyager ve kimya mühendisleri, parazitolog,  virolog, toksikolog ve patolog  gibi diğer ihtisas mensupları temin edilip hizmete katıldıklarında  yukarıda bakteriyologlar  için tespit edilmiş halk sağlığı hizmetleri açısından kendi ihtisas alanlarındaki gerekli laboratuvar

çalışmalarını yapacaklardır.

Yukarıda  belirtilen  çalışma  tarzına  paralel   olarak  her  ihtisas  sahibi  kendi  ihtisası

dahilindeki çalışmalarını yapacaktır.

YETKİ VE SORUMLULUK

a)Uzmanların yanında, onların yardımcıları olarak görev alacak laboratuvar  teknoloğu veya yüksek laboratuvar  teknisyen ve teknisyen yardımcıları,  mütehassısların  nezaret  ve sorumluluğu altında vazife görürler ve çalıştıkları bölümün cihaz, malzeme ve materyalini iyi bir şekilde kullanma, bakım ve muhafazasından sorumludurlar.

b)Bu konuda yetiştirilen elemanlar gaye dışında çalıştırılamaz.

c)Halk  Sağlığı  Laboratuvarlarında  Bakanlıkça  tespit  edilen  formlara  uygun kayıtlar tutulur ve raporlar  tanzim edilir.

Yapılan  her  tahlilin  neticesi  tanzim  edilen  raporlar,   Halk  Sağlığı  Laboratuvar  Şefi tarafından ilgili şube mütehassısının imzasına dayanılarak imzalanır. Rapor muhtevasından, laboratuvar şefi yalnız olursa kendisi, varsa ilgili mütehassıs sorumludur.

d)Bu laboratuvarlarda resmi tahliller ücretsizdir. Herhangi bir özel müracaat vukuunda ise, Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsünün tarifesi  üzerinden maliyeye yatırılacak

ücretin makbuzu ibraz edilmek kaydı ile laboratuvar  kendi imkanları dahilindeki tahlilleri yapar ve muayene sonucu düzenleyeceği imzalı raporu müracaat sahibine verir.

e)İlişik forma göre, laboratuvar  çalışmalarına  ait bir (Form) cetvel tertiplenir. İl Sağlık ve Soysal Yardım Müdürlüğü tarafından her ayın ilk on günü içinde Bakanlıkda bulundurulacak şekilde postalanır.

Madde 6-Bu laboratuvarlarda yapılacak analizlere ait çalışma rapor formları ve protokol defterleri Bakanlıkça bastırılarak ilgili Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüklerine yollanır.

 

Adres : İstasyon Mahallesi Leylak Caddesi No: 1 Etimesgut/ANKARA
Telefon: (0 312) 243 10 12(pbx 4 hat)   Faks: (0 312) 245 41 87  
e-posta: ankara.hsl@saglik.gov.tr

Kroki İçin Tıklayınız

DİĞER BAKANLIK BİRİMLERİ    
 
T.C.
Sağlık Bakanlığı
Ankara Halk Sağlığı Laboratuvarı
Bu Sitedeki Bilgiler Kaynak Gösterilmeksizin Kullanılamaz Copyright © 2010 www.halksagligilaboratuvari.com
Tasarım ve Uygulama Bireysel Bilişim Şirketine Aittir.